Ἕδρα Βυζαντινῶν Σπουδῶν

Ἡ Ἱερὰ Μονὴ Σταυρονικήτα μὲ φόντο τὸ Ἅγιον Ὄρος

Ἡ Ἱερὰ Μονὴ Σταυρονικήτα μὲ φόντο τὸ Ἅγιον Ὄρος
Πηγή: Μανώλης Μαρούδης Ulbricht (Ἰούνιος 2016)

Καλῶς ἤρθατε στὴν Ἕδρα Βυζαντινῶν Σπουδῶν τοῦ Βερολίνου!

 

Οἱ Βυζαντινὲς Σπουδὲς συνιστοῦν τὴν ἐπιστημονικὴ ἐνασχόληση μὲ τὴν Ἱστορία, τὴ Λογοτεχνία, τὴ Γλώσσα, τὴν Τέχνη καὶ τὶς Θρησκεῖες τῆς Ἀνατολικῆς Ῥωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας. Τὸ τμῆμα αὐτὸ τοῦ Imperium Romanum δὲν καταστράφηκε μετὰ τὸ 476, ἀλλὰ ἐξακολούθησε νὰ ὑπάρχει μέχρι τὸ 1453 ἀφήνοντας ὡς παρακαταθήκη μία πλούσια σὲ γεγονότα ἱστορία. Ῥωμανία ἀποκαλούσαν οἱ πολίτες της τὴν Αὐτοκρατορία αὐτή. Πρωτεύουσά της ἡ Κωνσταντινούπολη ἤ Nova Roma Constantinoupolis – ἀρχαιοπρεπῶς καλούμενη Βυζάντιον – ἡ ὁποία πολιορκήθηκε ἀπὸ τοὺς Ὀθωμανοὺς καὶ εἶναι σήμερα γνωστὴ ὡς İstanbul, τοπωνύμιο ποὺ ἕλκει τὴν προέλευσή του ἀπὸ τὴν φράση «εἰς τὴν Πόλιν».

Τόσο ἡ ἔρευνα ὅσο καὶ τὸ πρόγραμμα σπουδῶν τῆς ἕδρας μας περιλαμβάνει ὅλο τὸ εὖρος τοῦ διεθνοῦς καὶ διεπιστημονικοῦ ἀκαδημαϊκοῦ κλάδου – ὡστόσο, περισσότερη βαρύτητα δίνεται στὴν ἐπιστήμη τῆς λογοτεχνίας. Οἱ Βυζαντινὲς Σπουδὲς μποροῦν ἐν συντομία νὰ περιγραφοῦν ὡς συνδετικὸς κρίκος ἀνάμεσα στὶς κλασσικὲς καὶ τὶς νεοελληνικὲς σπουδὲς, ἐνῶ στὸ ἐπίκεντρο τῆς ἔρευνας καὶ τῆς διδασκαλίας βρίσκονται ἐπίσης οἱ σχέσεις τῆς μεσαιωνικῆς ἑλληνικῆς κουλτούρας μὲ τοὺς Ἄραβες, τοὺς Χριστιανοὺς στὴν Ἀνατολή – ὅπως οἱ Ἀρμένιοι, οἱ Σύριανοὶ καὶ οἱ Κόπτες – τοὺς Ἑβραίους καὶ τοὺς Ὀρθόδοξους Σλάβους. Μόνο σὲ λίγα πανεπιστήμια τῆς Γερμανίας ὑπάρχει ἡ δυνατότητα αὐτοῦ τοῦ εἴδους σπουδῶν. Τὸ Freie Universität Berlin προσφέρει τὴ μοναδικὴ εὐκαιρία νὰ γνωρίσει κάποιος ὅλες τὶς φάσεις τῆς Ἑλληνικῆς ἱστορίας, τῆς γλώσσας καὶ τῆς λογοτεχνίας, ἀπὸ τὴν ἀρχαιότητα ἕως σήμερα. Ἡ ἀξίωση τῶν Βυζαντινῶν Σπουδῶν μπορεῖ νὰ περιγραφεῖ εὔστοχα ἀκολούθως: νὰ ἀποτελοῦν μὶα ἐπιστήμη-γέφυρα (Brückenwissenschaft“).

Ἕδρα Βυζαντινῶν Σπουδῶν τοῦ Βερολίνου διαμορφώνει ἕνα ἰδιαίτερο καὶ σπάνιο προφίλ, μέσω τῆς μελέτης τῶν σχέσεων τοῦ Βυζαντίου μὲ τὴν Ἐγγὺς Ἀνατολὴ καὶ μάλιστα ἀπὸ τὴν ὕστερη ἀρχαιότητα ἕως τὴν πρώιμη νεωτερικότητα. Συμπεριλαμβάνονται σὲ αὐτὴν οἱ σχέσεις μὲ τὸ Ἰσλάμ – τόσο μὲ τὴν θρησκευτικὴ ὅσο καὶ μὲ τὴν πολιτικὴ ἔννοια – τὸν Ἰουδαϊσμὸ καὶ τοὺς Χριστιανοὺς τῆς Ἀνατολῆς. Στὴν ἕδρα μας μελετῶνται λοιπὸν ἐξίσου πηγὲς στὴν ἀραβική, ἑβραϊκή, συριακή, κοπτική, ἀρμενικὴ καὶ γεωργιανὴ γλώσσα. Τὸ Βυζάντιο νοεῖται ὡς ἕνα σταυροδρόμι, στὸ ὁποῖο οἱ πολιτισμοὶ τῆς Ἐγγὺς Ἀνατολῆς συγκλίνουν σὲ μία πολυεπίπεδη ἀλληλεπίδραση καὶ ἀνταλλαγὴ μὲ τὴν ὑπὸ δημιουργία Δύση (Abendland“). Στὸν τομέα αὐτὸ ἀνήκει καὶ ἡ μουσική, ἡ ὁποία ἀντιπροσωπεύει ἴσως τὸ πιὸ ζωντανὸ κομμάτι τῆς βυζαντινῆς κληρονομιᾶς ποὺ ἐξακολουθεῖ νὰ ὑφίσταται μέχρι σήμερα.

Ἡ Ἕδρα Βυζαντινῶν Σπουδῶν τοῦ Βερολίνου, στὸ πλαίσιο τοῦ σχεδίου ἐξέλιξης ἔρευνας καὶ διδασκαλίας τοῦ Freie Universität Berlin, ἐπιθυμεῖ νὰ ἐνσωματώσει τὴν ἐπιτελούμενη ἔρευνα στὸ κανονικὸ πρόγραμμα σπουδῶν τῶν φοιτητῶν της. Μέσω μίας διδασκαλίας προσανατολισμένης στὴν ἔρευνα – γιὰ παράδειγμα μὲ τὴ μορφὴ πρακτικῶν ἀσκήσεων ἐρευνητικοῦ χαρακτῆρα, ἤδη κατὰ τὴ διάρκεια τῶν σπουδῶν σὲ ἐπίπεδο bachelor καὶ master – οἱ φοιτητές μας, καθὼς καὶ φοιτητὲς συναφῶν προγραμμάτων σπουδῶν, θὰ μυηθοῦν σὲ ἕναν διεπιστημονικὸ τρόπο ἐργασίας καὶ θὰ ἐξασκηθοῦν ἐνεργὰ σὲ ἐρευνητικὰ ζητήματα τρεχόντων ἐπιστημονικῶν προγραμμάτων. Στόχος εἶναι οἱ φοιτητὲς ἑνὸς ἀπὸ τὰ πιὸ ἰσχυρὰ δικτυωμένα πανεπιστήμια τῆς Γερμανίας νὰ προσεγγίσουν ὅσο τὸ δυνατὸν γρηγορότερα τὶς μεθόδους καὶ τοὺς τρόπους διεξαγωγῆς μίας ἔρευνας προσανατολισμένης στὸ μέλλον.

Ἕνα παράδειγμα γιὰ τὴν ἐνεργὴ σύνδεση ἔρευνας καὶ διδασκαλίας στὴν Ἕδρα Βυζαντινῶν Σπουδῶν τοῦ Βερολίνου ἀποτελεῖ τὸ διδακτικὸ project μὲ τὸν τίτλο «Ψηφιοποίηση τῆς Φιλολογίας – τὸ Corpus Coranicum Christianum». Τὸ project αὐτὸσχεδιάστηκε ἐξ ἀρχῆς ἀπὸ κοινοῦ μὲ φοιτητὲς/τριες τοῦ Πανεπιστημίου: συμμετεῖχαν ἐνεργὰ σὲ ὅλη τὴν διαδικασία, μέχρι καὶ τὴν κατάθεση τῆς αἴτησης, ἡ ὁποία καὶ ἐγκρίθηκε. Ἐξασφαλίστηκαν μὲ αὐτόν τὸν τρόπο οἱ ἀναγκαῖοι πόροι γιὰ τὴν ἔναρξη τῆς ὑλοποίησής του. Στὴν Ἕδρα Βυζαντινῶν Σπουδῶν τοῦ Βερολίνου ὑποστηρίζουμε τὴν σύμπραξη ἐρευνητῶν/τριῶν καὶ φοιτητῶν/τριῶν σὲ ὅλα τὰ ἐπίπεδα.

Πληροφορίες γιὰ τὸ Προπτυχιακὸ Πρόγραμμα Βυζαντινῶν Σπουδῶν διατίθενται γιὰ κάθε ἐνδιαφερόμενο στὴ σελίδα μας στὴν πλατφόρμα OSA τοῦ Πανεπιστημίου. Σᾶς προσκαλοῦμε νὰ ἐπισκεφθεῖτε τὴν ἱστοσελίδα μας γιὰ νὰ ἐνημερωθεῖτε γύρω ἀπὸ τοὺς ἐρευνητικοὺς τομεῖς τῆς Ἕδρας, ζητήματα ποὺ ἀφοροῦν τὴ διδασκαλία καὶ τὰ τρέχοντα ἐρευνητικά μας projects, καθὼς καὶ περαιτέρω δραστηριότητες τῆς Ἕδρας Βυζαντινῶν Σπουδῶν τοῦ Βερολίνου.

Ἄν ἔχετε ἐρωτήσεις ἢ προτάσεις σᾶς παρακαλοῦμε νὰ ἀπευθυνθεῖτε σὲ ἐμᾶς, στὴν ἠλεκτρονικὴ διεύθυνση berliner.byzantinistik@klassphil.fu-berlin.de.

Ὡς φοιτητὲς ἢ φοιτήτριες, ὡς ἐλεύθερες ἀκροάτριες ἢ ἐλεύθεροι ἀκροατὲς εἶστε εὐπρόσδεκτοι στὴν Ἕδρα Βυζαντινῶν Σπουδῶν τοῦ Βερολίνου!